Cơ sở Điều trị Methadone thành phố Bắc Kạn

Điều trị  thay thế nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc Methadone là một điều trị lâu dài, có kiểm soát, giá thành rẻ, được sử dụng theo đường uống, dưới dạng siro nên giúp dự phòng các bệnh lây truyền qua đường máu như HIV, viêm gan B, C, đồng thời giúp người bệnh phục hồi chức năng tâm lý, xã hội, lao động và tái hoà nhập cộng đồng.

Khi đăng ký tham gia vào chương trình điều trị Methadone, người nghiện ma túy cần nộp hồ sơ gồm 01 bản photocopy chứng minh nhân dân có công chứng và 01 đơn đăng ký theo mẫu quy định của Bộ Y tế gửi tới các cơ sở điều trị trên địa bàn tỉnh. Trong thời hạn 10 ngày kể từ khi nhận đơn đăng ký, các cơ sở điều trị sẽ có trách nhiệm thông báo cho người bệnh tham gia khám sàng lọc, tổ chức tư vấn nhóm, tư vấn cá nhân trước điều trị, đảm bảo cho các bệnh nhận xác định được mục tiêu điều trị cũng như việc tuân thủ điều trị, tuân thủ các nội quy quy định của cơ sở. Những bệnh nhân đủ tiêu chuẩn sẽ được khởi liều theo lịch do cơ sở xắp xếp, thường trong 10 ngày đầu của tháng. Quá trình điều trị, bệnh nhân sẽ trải qua 3 giai đoạn.

Giai đoạn thứ nhất là dò liều: Thường là 02 tuần đầu điều trị. Tùy theo độ dung nạp của từng người bệnh mà sẽ được khởi liều từ 15 - 30mg, trung bình là 20mg. Sau đó cứ 3-5 ngày bệnh nhân sẽ được tăng liều, mỗi lần tăng từ 5-10mg. Tổng liều tăng trong 1 tuần không quá 20mg.

Trong giai đoạn này người bệnh có thể bị nhiễm độc Methadone do người bệnh sử dụng đồng thời với các chất ma túy khác nên cần phải có sự giám sát chặt chẽ của cán bộ y tế và người thân trong gia đình.

Giai đoạn thứ hai là điều chỉnh liều: Từ tuần thứ 3 của quá trình điều trị và có thể kéo dài từ 1 đến 3 tháng. Liều Methadone sẽ được tiếp tục điều chỉnh đến khi người bệnh đạt được liều có hiệu quả (là liều làm hết hội chứng cai, giảm thèm nhớ, ngăn tác dụng của việc sử dụng heroin và không gây ngộ độc). Bác sỹ phải đánh giá người bệnh trước khi quyết định tăng hoặc giảm liều Methadone. Sau mỗi 3- 5 ngày điều trị, liều Methadone có thể tăng từ 5 – 15mg/lần. Tổng liều tăng trong 01 tuần không vượt quá 30mg.

Giai đoạn thứ ba là điều trị duy trì : Tiêu chuẩn đánh giá liều duy trì là phù hợp khi người bệnh có những dấu hiệu: Hết hội chứng cai, giảm đáng kể sự thèm nhớ CDTP, không tái sử dụng hoặc không còn khoái cảm (phê) khi sử dụng lại CDTP đôi khi còn có thể gây khó chịu cho người bệnh, không có dấu hiệu nhiễm độc. Liều duy trì thông thường là từ: 60 - 120mg/ngày.

Như vậy để điều trị được một bệnh nhân đạt được liều điều trị phù hợp cần có sự kết hợp chặt chẽ giữa cán bộ y tế với bệnh nhân và người hỗ trợ trong việc khám đánh giá mức độ dung nạp, tuân thủ quy trình điều trị cũng như xác định điều trị Methadone là một điều trị lâu dài giống như điều trị các bệnh mãn tính khác chứ không phải là chỉ cần điều trị một thời gian ổn định là được.

Hiện nay tại cơ sở điều trị Methadone thành phố Bắc Kạn có một số bệnh nhân điều trị methadone được gần 3 năm đang thực hiện quy trình giảm liều để ngừng điều trị Methadone, tuy nhiên qua theo dõi các bệnh nhân đều phải tăng liều trở lại do có nguy cơ tái nghiện. Do vậy, mọi người bệnh khi tham gia vào chương trình điều trị Methadone cần xác định rõ động cơ cũng như mục tiêu điều trị để đảm bảo cho bản thân có được một sức khỏe tốt, tái hòa nhập với cộng đồng./.

                                                       Tác giả: BsCK1. Lương Thị Hảo

Trung tâm PC HIV/AIDS